Kiểm kê khí nhà kính theo Nghị định 06/2022/NĐ-CP hướng đến mục tiêu quốc gia Net Zero 2050. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng trở nên nghiêm trọng, việc kiểm kê khí nhà kính là một bước quan trọng trong quản lý và giảm phát thải — giúp doanh nghiệp và quốc gia đánh giá được tác động môi trường từ hoạt động sản xuất, từ đó đề ra các giải pháp hiệu quả nhất.
Kiểm kê khí nhà kính là gì
Kiểm kê khí nhà kính là hoạt động thu thập thông tin, số liệu về các nguồn phát thải khí nhà kính, tính toán lượng phát thải và hấp thụ khí nhà kính trong một phạm vi xác định và trong một năm cụ thể — theo phương pháp và quy trình do cơ quan có thẩm quyền ban hành.
Cacbon dioxit (CO₂) — phát sinh từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch.
Metan (CH₄) — từ chăn nuôi, xử lý chất thải.
Đinitơ oxit (N₂O) — phát sinh từ phân bón nông nghiệp.
HFCs, PFCs, SF₆ — sử dụng trong các ngành công nghiệp.
Quy định kiểm kê khí nhà kính mới nhất
Các cơ sở thuộc danh mục lĩnh vực phát thải khí nhà kính phải kiểm kê theo quyết định do Thủ tướng Chính phủ ban hành. Theo QĐ 13/2024/QĐ-TTg, hơn 2.166 đơn vị trên toàn quốc phải lập báo cáo kiểm kê khí nhà kính.
Các cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê nếu có mức phát thải hằng năm từ 3.000 tấn CO₂ tương đương trở lên, hoặc thuộc một trong các trường hợp đặc thù sau:
| Loại cơ sở | Ngưỡng áp dụng |
|---|---|
| Nhà máy nhiệt điện & Cơ sở sản xuất công nghiệp | Tổng tiêu thụ năng lượng ≥ 1.000 TOE/năm |
| Công ty kinh doanh vận tải hàng hóa | Tổng tiêu thụ nhiên liệu ≥ 1.000 TOE/năm |
| Tòa nhà thương mại | Tổng tiêu thụ năng lượng ≥ 1.000 TOE/năm |
| Cơ sở xử lý chất thải rắn | Công suất hoạt động ≥ 65.000 tấn/năm |
06 Lĩnh vực bắt buộc kiểm kê khí nhà kính
Theo Nghị định 06/2022/NĐ-CP, có 6 lĩnh vực bắt buộc thực hiện kiểm kê khí nhà kính mà doanh nghiệp cần nắm rõ:
- Lĩnh vực năng lượng — Bao gồm toàn bộ hoạt động sản xuất và tiêu thụ năng lượng trong nền kinh tế.
- Lĩnh vực giao thông vận tải — Các hoạt động vận tải hành khách và hàng hóa trên mọi phương tiện.
- Lĩnh vực xây dựng — Các dự án xây dựng mới, cải tạo và đầu tư hạ tầng.
- Lĩnh vực quản lý chất thải — Xử lý, tái chế và tiêu hủy chất thải rắn và lỏng.
- Lĩnh vực công nghiệp — Toàn bộ hoạt động sản xuất công nghiệp, chế chuyển và chế biến.
- Lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp và sử dụng đất (AFOLU) — Các hoạt động trồng trọt, chăn nuôi và quản lý rừng.
Kiểm kê khí nhà kính không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là nền tảng chiến lược để doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí năng lượng, nâng cao uy tín trên thị trường quốc tế và chuẩn bị cho nền kinh tế carbon tương lai.
Lợi ích to lớn của doanh nghiệp khi kiểm kê khí nhà kính
Việc thực hiện kiểm kê khí nhà kính không chỉ đáp ứng yêu cầu pháp lý mà mở ra một loạt lợi ích chiến lược:
Tuân thủ pháp luật và cam kết quốc tế
Nghị định 06/2022/NĐ-CP đặt ra khung pháp lý rõ ràng. Doanh nghiệp tuân thủ sẽ tránh được các rủi ro xử phạt hành chính và bảo toàn uy tín trong mắt cơ quan quản lý nhà nước.
Giảm thiểu tác động môi trường
Kiểm kê giúp doanh nghiệp xác định chính xác các nguồn phát thải khí nhà kính chính, từ đó giảm ô nhiễm không khí và bảo vệ hệ sinh thái.
Tối ưu chi phí sản xuất
Thông qua phân tích dữ liệu năng lượng, doanh nghiệp có thể giảm chi phí sản xuất bằng cách sử dụng các nguồn năng lượng tối ưu và loại bỏ sự lãng phí.
Nâng cao khả năng cạnh tranh
Doanh nghiệp thực hiện kiểm kê và áp dụng biện pháp giảm phát thải sẽ được đánh giá cao về trách nhiệm xã hội và môi trường (ESG), tạo lợi thế cạnh tranh đáng kể trên thị trường trong nước và quốc tế.
Nhiều quốc gia và thị trường thương mại lớn như EU, Mỹ, Nhật Bản có yêu cầu nghiêm ngặt về khí nhà kính. Các doanh nghiệp xuất khẩu cần thực hiện kiểm kê và giảm phát thải để đáp ứng tiêu chuẩn xanh, đặc biệt cơ chế CBAM (Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon) của EU đang ngày càng được áp dụng rộng rãi.
Tạo cơ hội kinh doanh từ tín chỉ carbon
Doanh nghiệp có thể bán tín chỉ carbon thông qua cơ chế trao đổi tín chỉ carbon trong nước và quốc tế. Đây là xu hướng quan trọng giúp doanh nghiệp tạo thêm lợi nhuận từ việc giảm phát thải.
Chuẩn bị cho thị trường carbon tại Việt Nam
Chính phủ dự kiến phát triển thị trường carbon vào năm 2028. Doanh nghiệp thực hiện kiểm kê khí nhà kính sớm sẽ có lợi thế vượt trọt trong giai đoạn giao dịch tín chỉ carbon tương lai.
Bắt đầu kiểm kê khí nhà kính ngay hôm nay
TCS cung cấp giải pháp tự động hóa toàn bộ quy trình kiểm kê — từ thu thập dữ liệu đến xuất báo cáo đúng biểu mẫu pháp lý. Nhanh, chính xác, đúng quy định.
Tư vấn miễn phíTCS — Đơn vị kiểm kê khí nhà kính hàng đầu
TCS là đơn vị chuyên nghiệp trong lĩnh vực kiểm kê và thẩm định khí nhà kính, hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ quy định, đạt chuẩn quốc tế và cải thiện hiệu suất môi trường.
Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, TCS cam kết cung cấp dịch vụ tư vấn chất lượng cao, giúp doanh nghiệp phát triển bền vững và giảm thiểu tác động đến môi trường. TCS còn cung cấp các công cụ phần mềm hỗ trợ giám sát và báo cáo khí thải một cách chính xác, giúp đơn giản hóa quy trình kiểm kê và đáp ứng yêu cầu pháp lý một cách hiệu quả.
Doanh nghiệp nên bắt đầu chuẩn bị kiểm kê khí nhà kính ngay từ bây giờ, không nên đợi đến sát hạn nộp báo cáo. Việc thiết lập hệ thống thu thập dữ liệu sớm sẽ giúp phát hiện và khắc phục các vấn đề, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho việc cải thiện hiệu quả năng lượng và giảm chi phí vận hành — mở ra cơ hội kinh doanh bền vững trong tương lai.